Voor veel Nederlandse huishoudens waren zonnepanelen jarenlang een aantrekkelijke manier om de energierekening te verlagen. Overdag produceren zonnepanelen vaak meer elektriciteit dan een gezin op dat moment nodig heeft. Dankzij de salderingsregeling kon een groot deel van die teruggeleverde stroom worden verrekend met het eigen verbruik.
Vanaf 2027 verandert dit. De salderingsregeling stopt en daarmee wordt het steeds belangrijker om de elektriciteit van zonnepanelen zoveel mogelijk zelf te gebruiken op het moment dat deze wordt opgewekt.
Dat betekent niet dat zonnepanelen vanaf 2027 minder interessant worden. Wel verandert de manier waarop huishoudens het maximale rendement uit hun zonnepanelen kunnen halen.
De Nederlandse salderingsregeling voor zonnepanelen stopt per 1 januari 2027. Vanaf dat moment kan de elektriciteit die een huishouden aan het elektriciteitsnet teruglevert niet meer op dezelfde manier worden weggestreept tegen het eigen elektriciteitsverbruik.
Voor huishoudens betekent dit een belangrijke verschuiving: niet alleen de hoeveelheid opgewekte zonne-energie telt, maar vooral wanneer die energie wordt gebruikt.
Een gemiddeld huishouden verbruikt bijvoorbeeld vooral elektriciteit in de ochtend en avond, terwijl zonnepanelen juist rond het midden van de dag veel energie produceren. Zonder extra maatregelen kan een aanzienlijk deel van die productie direct naar het elektriciteitsnet gaan.
Daarom wordt zelfconsumptie steeds belangrijker.
De eenvoudigste manier om meer zonne-energie zelf te gebruiken, is het aanpassen van het energieverbruik. Een wasmachine, vaatwasser of warmtepomp kan bijvoorbeeld zoveel mogelijk overdag draaien wanneer de zonnepanelen elektriciteit produceren.
Maar niet ieder huishouden kan zijn volledige energieverbruik naar overdag verschuiven. Bovendien is er op zonnige dagen vaak meer productie dan direct nodig is.
Hier komt een thuisbatterij in beeld.
Een thuisbatterij kan overtollige zonne-energie overdag opslaan en deze energie later beschikbaar maken. In plaats van alle opgewekte elektriciteit direct terug te leveren, kan een huishouden een deel ervan bewaren voor de avond of nacht.
Het principe is eenvoudig:
Zonnepanelen → overtollige zonne-energie → thuisbatterij → eigen verbruik op een later moment
Hierdoor wordt de timing van energieproductie en energieverbruik beter op elkaar afgestemd.
De juiste batterijcapaciteit hangt af van het energieverbruik, het aantal zonnepanelen en het dagelijkse verbruikspatroon. Een capaciteit van 6 kWh kan voor bepaalde huishoudens een praktische middenweg zijn tussen opslagcapaciteit en ruimtegebruik.
Een batterij van 6 kWh kan bijvoorbeeld overdag een deel van de overtollige zonne-energie opslaan. Wanneer de zonnepanelen 's avonds minder of geen elektriciteit produceren, kan de opgeslagen energie worden gebruikt voor verlichting, huishoudelijke apparaten en andere elektrische apparaten.
Het doel is daarbij niet om volledig onafhankelijk te worden van het elektriciteitsnet. Het gaat vooral om het slimmer benutten van de energie die al door de zonnepanelen wordt opgewekt.
Niet ieder huishouden dat een thuisbatterij overweegt, heeft een volledig nieuwe zonnepaneleninstallatie nodig.
Een AC-gekoppelde thuisbatterij kan interessant zijn voor woningen waar al zonnepanelen aanwezig zijn. De batterij wordt aan de wisselstroomzijde van het energiesysteem gekoppeld, waardoor bestaande PV-installaties kunnen blijven functioneren.
Dit kan de overstap naar energieopslag eenvoudiger maken voor huishoudens die al in zonnepanelen hebben geïnvesteerd.
Een systeem dat 100% PV-compatibel is, biedt bovendien flexibiliteit bij verschillende zonnepanelenconfiguraties. Dat is vooral relevant voor Nederlandse huishoudens die hun bestaande installatie willen uitbreiden of combineren met thuisopslag.
Een thuisbatterij hoeft niet alleen op basis van een vaste dagelijkse routine te werken. Slim energiemanagement kan helpen om te bepalen wanneer energie wordt opgeslagen, gebruikt of eventueel aan het net wordt geleverd.
Daarbij kunnen factoren zoals zonneproductie, huishoudelijk verbruik en elektriciteitsprijzen worden meegenomen.
Dit wordt extra interessant wanneer een huishouden gebruikmaakt van een dynamisch energiecontract. De elektriciteitsprijs kan gedurende de dag veranderen. Een slim systeem kan daardoor helpen om energie op gunstigere momenten te gebruiken of op te slaan.
Een thuisbatterij wordt daarmee niet alleen een opslagapparaat, maar onderdeel van een breder Home Energy Management System (HEMS).
Voor huishoudens die hun eigen zonne-energie slimmer willen benutten, is de Conow Atlas 6000 AC een voorbeeld van een thuisbatterij die is ontworpen rondom dit principe.
De Atlas 6000 AC beschikt over een 6 kWh batterijcapaciteit en een 3000 W bidirectionele omvormer. Dankzij de AC-koppeling kan het systeem worden geïntegreerd met bestaande zonnepaneelinstallaties, terwijl de 100% PV-compatibiliteit flexibiliteit biedt voor verschillende PV-opstellingen.
Daarnaast beschikt het systeem over AI HEMS-functionaliteit en ondersteuning voor meer dan 1000 dynamische tarieven. Daarmee is het niet alleen bedoeld om overtollige zonne-energie op te slaan, maar ook om energiegebruik slimmer te organiseren.
Het compacte, slanke ontwerp maakt de batterij bovendien geschikt voor toepassing in en rond de woning.
De verandering in 2027 betekent niet dat huishoudens moeten wachten met energiebeheer. Wie zonnepanelen heeft, kan nu al kijken naar het eigen verbruikspatroon.
Een aantal praktische stappen:
Bekijk hoeveel zonne-energie direct wordt gebruikt.
Kijk niet alleen naar de totale jaarlijkse opbrengst, maar ook naar het verschil tussen productie en verbruik overdag.
Verschuif flexibel verbruik naar zonnige uren.
Apparaten zoals een vaatwasser, wasmachine of laadpunt kunnen, waar praktisch mogelijk, overdag worden gebruikt.
Onderzoek de mogelijkheden van thuisopslag.
Een thuisbatterij kan overtollige productie opslaan voor momenten waarop de zonnepanelen weinig of geen elektriciteit leveren.
Kijk naar het energiecontract.
Bij dynamische tarieven kunnen slimme energiesturing en opslag extra mogelijkheden bieden.
Denk aan het hele energiesysteem.
Zonnepanelen, thuisbatterij, omvormer, slimme meter en HEMS kunnen samen worden bekeken in plaats van als afzonderlijke onderdelen.
Het einde van de salderingsregeling verandert de economische logica van zonnepanelen in Nederland. De vraag is steeds minder alleen hoeveel elektriciteit zonnepanelen kunnen produceren. Belangrijker wordt hoeveel van die elektriciteit een huishouden zelf kan benutten.
Een thuisbatterij kan daarbij een belangrijke rol spelen door overtollige zonne-energie van overdag beschikbaar te maken op momenten dat het huishouden deze daadwerkelijk nodig heeft.
Voor Nederlandse huishoudens met zonnepanelen kan 2027 daarom vooral worden gezien als een verschuiving van maximaal terugleveren naar maximaal benutten.
Wie zijn zonnepanelen optimaal wil blijven gebruiken, doet er goed aan om nu al te kijken naar het eigen energieverbruik, de mogelijkheden voor slimme energiesturing en de toegevoegde waarde van thuisopslag.